Kontrol noktasında ehliyet unutulduğunu fark edince önce ne oluyor?
D-100'ün Kozyatağı çıkışı gibi sabit bir kontrol noktasında ya da rutin bir yol taramasında araç kenara çekildiğinde, sürücünün cüzdanını karıştırıp ehliyetin mutfak masasında kaldığını fark etmesi genelde birkaç saniye içinde oluyor. Bundan sonrası tamamen o günkü ekibe bağlı: bazı trafik ekipleri tutanağı tutmaya başlıyor ve sürücünün 'eşim yirmi dakikaya getirsin' talebine sıcak bakmıyor, bazıları ise işlemi biraz oyalayıp belge gelene kadar bekliyor. Bu kuralı yazan tek bir talimat yok, memurun o anki yoğunluğuna ve kontrol noktasının türüne göre değişiyor.
Kurye firmalarına bu talep neredeyse hiçbir zaman önceden planlanmış gelmiyor; arayan kişi genellikle yol kenarında duran, telaşlı ve arka planda trafik gürültüsü olan sürücünün kendisi oluyor. İlk soru da hep aynı: belge şu anda evde mi, yoksa işte bırakılmış mı, ve o adreste teslim edebilecek biri var mı? Ev boşsa zaten konuşacak bir şey kalmıyor, çünkü kurye kilitli bir kapının ardındaki belgeyi alamıyor.
Ehliyet kurye ile acil getirme talebi nasıl kuruluyor, ne kadar sürüyor?
Alış noktası olarak belgenin fiziksel olarak durduğu ev ya da ofis adresi giriliyor, teslim noktası olarak da kontrolün yapıldığı yaklaşık konum bildiriliyor; tek bir küçük evrak taşındığı için bu işte neredeyse her zaman moto kurye görevlendiriliyor. Bakırköy sahil yolundaki bir kontrolde durdurulan sürücü için Bağcılar'daki evden çıkarılan ehliyet genelde 20-25 dakika içinde yerine ulaşıyor; Ümraniye'den Beşiktaş'a gibi şehri çapraz kesen bir rotada ise öğleden sonra trafiğinde bu süre kolayca 40-45 dakikaya çıkabiliyor.
Teslim noktası otoyol üzerindeyse iş biraz değişiyor, çünkü motosikletin TEM gibi bir yolda şerit değiştirip banket kenarında durması hem riskli hem çoğu zaman yasak. Bu durumda kurye ile sürücü, kontrol noktasına en yakın yan yoldaki bir benzinlik ya da dönüş rampası gibi güvenli bir noktada buluşuyor; sürücü bu arada memura 'belge yirmi dakikaya burada olacak' bilgisini verip işlemin bir süre askıda kalmasını istiyor.
Ehliyeti yol kenarında bir yabancıya teslim etmek güvenlik açısından nasıl yönetiliyor?
Burada risk, yeni bir SIM kart ya da kargo paketinde olduğu gibi yanlış kişiye teslim değil; belge zaten sahibine geri dönüyor. Asıl tehlike başka bir yönden geliyor: bazı dolandırıcılar telefonda kendini trafik polisi gibi tanıtıp 'ehliyetini bu adrese gönder' diyerek kurye yönlendirmeye çalışabiliyor. Bu yüzden kurye firmaları, talebi oluşturan kişiyle (genelde evdeki eş ya da yakın) telefon teyidi yapılmadan yol kenarında duran birine belge teslim etmiyor.
Teslim anında kurye, sürücünün kendisiyle aynı kişi olduğunu telefonda bir kez daha doğruluyor, bazı firmalar ek olarak ekip otosunun görünür olup olmadığını ya da memurun yanında olup olmadığını soruyor. Teslimat fotoğrafla kayıt altına alınıyor; böylece 'ehliyetimi kurye bana vermedi' ya da 'yanlış yere teslim etti' gibi sonradan çıkabilecek bir anlaşmazlıkta elde somut bir kayıt oluyor.
Trafik dışında da ehliyet ya da kimlik unutuluyor: noterde, bankada, araç kiralamada
Kadıköy'deki bir noterde sabah sıra numarası alıp kimliğin evde kaldığını fark eden biri, trafikteki sürücüden farklı bir baskı hissediyor: polis bekletmiyor ama sıra ilerliyor, numara geçerse yeniden beklemek gerekiyor. Benzer şekilde bir banka şubesinde yüksek tutarlı bir havale ya da hesap kapatma işleminde gişe memuru kimlik istediğinde, müşterinin elinde sadece ehliyeti varsa ve o da evde kalmışsa süreç aynı şekilde tıkanıyor.
Araç kiralama ofislerinde teslim alma anında ehliyet ibrazı zorunlu olduğu için, özellikle otelde kalan bir misafirin ehliyetini odada unutup Taksim'deki bir kiralama ofisine elleri boş gelmesi sık rastlanan bir sahne. Bu durumlarda da aynı mantık işliyor: belge nerede duruyorsa oradan alınıp randevu ya da sıra kaybedilmeden ofise ulaştırılıyor, farkı sadece bekleyenin bir memur değil bir sıra numarası olması.
Kurye bu talebi ne zaman geri çeviriyor?
Ehliyet zaten trafikten men edilmiş ya da fiilen el konulmuşsa getirilecek bir belge kalmıyor, bu durumda kurye değil başka bir sorun var ve kurye firması bunu talep aşamasında sorup netleştiriyor. Kontrol noktası motosikletin güvenle yanaşamayacağı bir otoyol şeridindeyse ve yakınında alternatif bir buluşma noktası da yoksa, firma talebi almak yerine sürücüye en yakın çıkışa kadar ilerlemesini öneriyor.
Gece 02.00-05.00 gibi saatlerde bazı ilçelerde moto kurye bulmak zorlaşabiliyor, bu saatlerde iş araçlı kuryeye kayabiliyor ya da normalden biraz daha uzun bir bekleme süresi gerekebiliyor. Belgeyi teslim edecek kişi evde değilse -örneğin eş de o sırada işteyse- talep en baştan kurulamıyor; bu yüzden aranıldığında ilk sorulan şey hep aynı kalıyor: belge şu an fiziksel olarak kimin elinde ve o kişi şu anda o adreste mi?
