Eczane rafında değil, depoda duran bir ürün
Periton diyalizi, hastanın kendi evinde günde üç dört kez karın zarına sıvı verip boşalttığı bir tedavi şekli; bu yüzden mahalle eczanesinin değil, SGK anlaşmalı bir tıbbi malzeme distribütörünün deposundan çıkıyor. İkitelli ve Hadımköy çevresindeki bu depolar genelde tek bir büyük firmaya ait, İstanbul'un dört bir yanındaki yüzlerce hastaya aynı merkezden sevkiyat yapıyor.
Kargo bu noktada işe yaramıyor, çünkü depo çıkışından sonra şubeler arası aktarma ve dağıtım merkezinde bekleme süresi birkaç günü bulabiliyor; hasta elindeki sıvı tükenmeden yeni kutunun gelmesi gerektiği için bu gecikme kabul edilebilir değil. Firma bu yüzden İstanbul içi teslimatı doğrudan kuryeye bırakıyor, depo çıkışından sonra aynı gün ya da en fazla ertesi sabah hastanın kapısına ulaşmasını garantiliyor.
Tek kutu değil, mutfağı dolduran bir yük
Günde dört değişim yapan bir hasta ayda yaklaşık 120 sıvı torbası kullanıyor; her torba iki litre civarında olduğu için bunlar tek bir pakette değil, dört beşli kutularda gönderiliyor. Bir aylık ihtiyaç genelde on, on iki kutuya denk geliyor, her kutu da yirmi kilogram civarında çekiyor. Toplamda iki yüz kilogramı bulabilen bu yük moto kuryenin çantasına hiç sığmıyor; bu teslimat baştan panelvan ve genelde iki kişilik bir ekip gerektiriyor.
Asansörsüz bir binada üçüncü ya da dördüncü kata bu kadar kutuyu çıkarmak tek seferde bitmiyor; kurye merdiveni birkaç tur yaparak çıkıyor, bazen bina sakinlerinden birinin merdivende beklemesi gerekiyor çünkü kutular dar merdiven boşluğunu bir süre kapatıyor. Kadıköy ve Üsküdar'ın eski yapılı sokaklarında bu detay teslimat süresini kolayca yarım saate kadar uzatabiliyor.
Evde yer sorunu teslimattan önce çözülüyor
Bu kadar kutunun evde bir köşeye sığması, her hasta için aynı kolaylıkta olmuyor; küçük bir dairede on kutuyu istiflemek başlı başına bir problem haline gelebiliyor. Bu yüzden deneyimli kurye firmaları ilk teslimattan önce hastayı ya da yakınını arayıp kutuların hangi odaya, hangi düzende bırakılacağını soruyor; bazı hastalar kutuları balkona, bazıları boş bir oda köşesine yönlendiriyor.
Kutular nem ve ıslanmaya karşı insülin gibi soğuk zincir gerektirmiyor ama kartonun kendisi yağmurda bozuluyor; bu yüzden kurye yağmurlu havada kutuları doğrudan kapı önüne değil, varsa bina girişinin kapalı bölümüne bırakıyor, mümkünse teslim alan kişiyi aşağı çağırıyor.
Teslimat günü neden hep aynı tarihe denk geliyor
Sıvı sevkiyatı hastanın reçete döngüsüne bağlı çalışıyor; SGK raporu belirli bir tarihte yenileniyor, depo da sevkiyatı o tarihe göre hazırlıyor. Bu yüzden bir hasta için kurye ayın hep aynı haftasında, bazen aynı gününde kapıya geliyor; hasta artık ne zaman geleceğini sormuyor, depo da rotayı önceden planlayıp o güne göre ayırıyor.
Bu düzen bozulduğunda risk bir kargo paketinin gecikmesinden çok daha ciddi: hasta elindeki son torbaları kullanıp bitirdiğinde tedaviye ara vermek zorunda kalabiliyor. Depo bu yüzden sevkiyatı reçete tarihinden birkaç gün önce hazırlıyor, kurye de o hafta içinde teslimatı tamamlamayı öncelik sayıyor.
Kutu sayısı tutmazsa kurye depoyu arıyor
Teslimat sırasında kurye, elindeki irsaliyedeki kutu sayısını hastayla birlikte sayıyor; on iki kutu yazıyorsa on bir kutuyla kapıdan ayrılmıyor. Eksik çıkan bir kutu, hastanın ayın son haftasında sıvısız kalması anlamına gelebileceği için kurye bunu sahada not etmekle yetinmiyor, aynı gün depoyu arayıp eksik kutunun ne zaman tamamlanacağını soruyor.
Teslim alan kişinin hasta değil de bakıcı veya aile üyesi olduğu durumlarda da aynı sayım yapılıyor, imza bu kişiden alınıyor. Bu küçük formalite, bir ay sonra 'kutu eksik geldi' itirazı çıktığında hem deponun hem kurye firmasının elini güçlendiren tek kayıt oluyor.
