Danışmanlık bürosu ile başvurucu arasındaki evrak trafiği
Aksaray, Fatih ve Osmanbey çevresinde yoğunlaşmış göçmenlik danışmanlık büroları, bir ikamet izni dosyasını tamamlamak için genelde beş altı farklı kağıdı aynı zarfta toplaması gerekiyor: noter onaylı kira sözleşmesi, sağlık sigortası poliçesi çıktısı, pasaportun tasdikli fotokopisi, biyometrik fotoğraf ve e-devlet üzerinden alınan randevu belgesi. Büro bu kağıtların hiçbirini kendi içinde üretmiyor; sigorta poliçesini bir acenteden, kira sözleşmesinin onayını başka bir semtteki noterden, tercümeyi ise ayrı bir yeminli tercüme bürosundan topluyor, bu yüzden tek bir dosya tamamlanana kadar kurye üç dört farklı adrese uğruyor.
Bir büro haftada ortalama 15-20 dosya çıkarıyor, randevu tarihi genelde başvurudan altı sekiz hafta sonrasına düşüyor; evrak toplama işi bu yüzden acil değil ama birikerek büyüyen bir trafik, aynı kurye bazı günler on farklı dosya için art arda duruyor.
İstanbul'da artık tek bir göç idaresi binası yok
Fatih'teki Kumkapı binası uzun yıllar tek adresti, bugün başvuru ve biyometri işlemleri Bağcılar, Esenyurt, Ümraniye, Pendik gibi ilçelerde açılan ayrı müdürlüklere de dağılmış durumda. Hangi başvurunun hangi binaya düştüğü randevu belgesinde yazıyor; kurye evrağı yanlış adrese götürürse başvuru sahibinin o günkü randevusu da boşa gidiyor, çünkü diğer müdürlükte dosya kabul edilmiyor.
Bu yüzden kurye firması dosyayı teslim almadan önce randevu belgesindeki adresi teyit ediyor. Yıllardır aynı ilçeye gönderim yapan bir büro için bu rutin bir kontrol, ama yeni açılan bir müdürlükle ilk kez çalışan büro her dosyada adresi yeniden sormak zorunda kalıyor.
İkamet kartı PTT'den çıkmazsa kurye devreye giriyor
Kart basıldığında PTT, başvuru formunda yazan adrese iadeli taahhütlü olarak gönderiyor; ama bu adres çoğu zaman başvurunun yapıldığı tarihteki kira sözleşmesinin adresi oluyor, oysa bir yıllık ikamet süresi içinde özellikle öğrenciler ve kısa dönem kiracılar en az bir kez taşınıyor. PTT dağıtıcısı adreste kimseyi bulamazsa iki deneme sonrası kartı şubeye geri çekiyor, kart orada haftalarca bekleyebiliyor.
Danışmanlık büroları bu noktada müşterisinin vekaletname fotokopisiyle PTT şubesinden kartı kendi adına çekiyor, ardından kuryeyle başvurucunun güncel adresine ya da iş yerine yönlendiriyor. Bazı büro bu işi haftalık rutine bağlamış durumda; cuma günleri biriken üç dört kartı aynı turda dağıtıyor.
Orijinal pasaport mu gider, noter onaylı suret mi?
Birçok büro orijinal pasaportu kuryeyle göndermek istemiyor, bunun yerine noter onaylı sureti tercih ediyor; ama bazı adımlarda, özellikle ilk başvuru biyometrisinde, orijinal belge zorunlu oluyor ve o gün pasaportun büro ile başvurucu arasında güvenle gidip gelmesi gerekiyor. Bu durumda kurye teslimde imza istiyor, zarfı açık değil mühürlü teslim alıyor; bazı büro ayrıca kuryeden teslim anını telefonla doğrulamasını istiyor.
Değerli evrak teslimlerinde geçerli olan kural burada da işliyor: pasaport kapıcıya ya da ev arkadaşına bırakılmıyor, sadece ilgili kişiye elden teslim ediliyor. Pasaportun kaybolması ya da yanlış kişiye gitmesi, hem başvurucunun hem bürusunun randevu takvimini aylarca geriye atabiliyor.
Eylül-ekim ve yıl dönümü aylarında talep ikiye katlanıyor
Üniversitelerin uluslararası öğrenci ofisleri eylül ayında yüzlerce yeni kayıt yaptığı için öğrenci ikamet izni evrak trafiği bu dönemde belirgin şekilde artıyor; Beyoğlu ve Şişli çevresindeki üniversite yurtlarına aynı hafta içinde art arda evrak paketi gönderiliyor. Esenyurt ve Sultangazi gibi yabancı nüfusun yoğun olduğu ilçelerde ise talep yıl boyu nispeten sabit kalıyor, çünkü buradaki başvurular daha çok aile birleşimi ve kalıcı oturma izni yenilemesi üzerine kurulu.
Her başvurucunun ikamet izni bir yıl sonra yeniden dolduğu için bir büronun müşteri listesi kendi takvimini de oluşturuyor; büro geçen yılın hangi ayında kaç dosya açtığını biliyorsa bu yılın aynı ayında kuryeye ne kadar iş düşeceğini önceden tahmin edebiliyor.
