Kamp malzemesi kiralamada talep neden perşembe akşamına yığılıyor?
Kamp malzemesi kiralama mağazalarında hafta içi telefon sessiz kalıyor, perşembe öğleden sonra aniden çalmaya başlıyor. Cuma akşamüstü Ağva, Kilyos ya da Şile'ye çıkacak bir grup işten çıkar çıkmaz dört kişilik çadırı, iki uyku tulumunu ve küçük bir ocak setini kapıda bulmak istiyor; mağazaya uğrayıp seçim yapacak vakti yok, telefonda ya da internetten baktığı modeli sipariş veriyor. Bu yüzden kiralama mağazaları için kurye talebi haftanın beşte birine, perşembe öğleden sonra ile cuma 18.00 arasına sıkışıyor.
Pazar akşamı ya da pazartesi sabahı aynı yoğunluk tersten yaşanıyor; bu kez malzemenin toplanıp mağazaya geri getirilmesi gerekiyor. Bir kiralama mağazası için kurye, haftada iki ayrı yoğun pencereyi aynı anda yönetmek zorunda kalıyor: biri gönderim, biri iade.
Moto kurye mi, panelvan mı: hacim kararı verir
Tek kişilik bir sırt çantası çadırı ve ufak bir uyku tulumu moto kurye çantasına rahatça sığıyor, bu yüzden Kadıköy'den Moda'daki bir müşteriye on-on beş dakikalık teslimat moto kuryeyle çözülüyor. Ama dört-altı kişilik aile çadırı, katlanır masa-sandalye takımı ve soğutucu kutu birlikte istendiğinde toplam hacim bir motosikletin kasasına sığmıyor; bu siparişler otomatik olarak panelvan ya da kamyonete yönlendiriliyor.
Mağazalar bu yüzden sipariş formunda ürün adedini değil, parça sayısını ve her parçanın katlanmış haldeki boyutunu soruyor. 'Bir çadır' demek bazen tek bir çanta, bazen üç ayrı paket -direk torbası, iç çadır, dış örtü- anlamına gelebiliyor; bu ayrım araç seçimini doğrudan belirliyor.
Teslim bir yöne değil, iki yöne işliyor
Standart bir kurye siparişinde iş paketin alıcıya ulaşmasıyla biter. Kamp malzemesi kiralamada döngü kapanmıyor; aynı malzemenin üç dört gün sonra aynı kuryeyle ya da başka bir kuryeyle mağazaya geri dönmesi gerekiyor. Bu yüzden ilk teslimat sırasında müşteriye genelde iade günü ve saati de söyleniyor; bazı mağazalar iade için yeni bir sipariş açılmasını beklemek yerine, ilk siparişe bağlı otomatik bir hatırlatma gönderiyor.
İade rotası çoğu zaman teslimat rotasından farklı planlanıyor, çünkü pazar akşamı dönüş saatleri müşteriden müşteriye değişiyor; biri akşam yedide evdeyken komşusu gece on birde şehre dönmüş olabiliyor. Kurye firması bu yüzden pazar akşamı için normal akşam teslimatlarından bağımsız, ayrı bir vardiya ayırmak zorunda kalıyor.
Depozito ve hasar kontrolünde kurye tarafsız bir tanığa dönüşüyor
Çoğu kiralama mağazası malzemeyi teslim ederken kapora alıyor ve malzeme sağlam döndüğünde bu kaporayı iade ediyor. Anlaşmazlığın büyük kısmı 'çadır yırtık mı geldi, yoksa kullanırken mi yırtıldı' sorusunda tıkanıyor; bu yüzden deneyimli kuryeler teslim anında malzemenin açılmış halini birkaç fotoğrafla kayıt altına alıyor, iade alırken de aynı açılardan tekrar çekiyor.
Bu fotoğraflar kuryenin kendi sorumluluğunu kapatmak için değil, mağaza ile müşteri arasındaki anlaşmazlığı çözmek için tutuluyor; kurye burada ne mağazanın ne müşterinin tarafında, sadece o anın kaydını tutan kişi oluyor. Çamurlu ya da ıslak dönen bir çadırda ek temizlik ücreti çıkıp çıkmayacağı da genelde bu fotoğraflara bakılarak karara bağlanıyor.
Teslim noktası kamp alanı değil, her zaman şehrin içi
Burada sık karışan bir nokta var: kurye malzemeyi Ağva'daki çadır alanına götürmüyor. Kampa gidecek kişi malzemeyi önce evinde ya da işyerinde alıyor, oradan kendi aracıyla ya da otobüsle yola çıkıyor. Yani kurye firmasının gördüğü coğrafya hep şehir içinde -Beşiktaş, Ataşehir, Kadıköy gibi- kalıyor, kamp alanının kendisi hiçbir zaman teslimat haritasına girmiyor.
Mevsim bu talebi doğrudan şekillendiriyor: nisan ile ekim arasında özellikle hafta sonu talebi yoğunlaşıyor, kış aylarında kiralama mağazalarının çoğu zaten sezonu kapatıyor, kurye talebi de buna paralel sıfıra yakın bir seviyeye düşüyor. Bu yüzden kamp malzemesi kiralama mağazalarıyla çalışan kurye firmaları bu işi yıl boyu sabit bir gelir kalemi olarak değil, altı aylık bir sezon olarak planlıyor.
