Kilogram her zaman belirleyici değildir
Bir avize kutusu 4 kiloysa ve bir kamyonet lastiği de 4 kiloysa, ikisinin fiyatı aynı olmalı mı? Çoğu kurye bunun hayır olduğunu bilir, çünkü avize kutusu genellikle 50x50x70 santim gibi bir hacim kaplar; araçta kapladığı yer, taşıdığı ağırlıktan çok daha fazla sorun çıkarır. Aynı panelvana üç tane böyle kutu sığdırabiliyorken, aynı araca onlarca kilo evrak ya da küçük parça kolayca yerleşir.
Kurye ücretlendirmesi bu yüzden sadece baskülden çıkan sayıya bakmaz; kutunun kapladığı alanı da hesaba katar. Kargo sektöründen gelen bu mantığa 'desi' ya da hacimsel ağırlık deniyor, ve İstanbul içi kurye siparişlerinde de aynı prensip işliyor.
Desi hesaplama formülü nasıl işler?
Formül basit: kutunun en, boy ve yükseklik ölçüleri santim cinsinden çarpılır, çıkan sayı 3000'e bölünür. 40x50x60 santimlik bir kutu için bu işlem 120.000'i 3000'e böler, sonuç 40 desi çıkar. Kutunun gerçek ağırlığı 6 kilo olsa bile, fiyatlandırmada bu gönderi 40 kiloluk bir yük gibi değerlendirilir.
Kural şu: gerçek kilo ile hesaplanan desi karşılaştırılır, hangisi daha büyükse ücret o değer üzerinden çıkar. Yani küçük ama ağır bir parça (örneğin bir akü) her zaman kilosu üzerinden ücretlendirilir; hafif ama kocaman bir koli ise desi üzerinden. İkisi arasında seçim yapılmaz, sistem otomatik olarak büyük olanı alır.
Bu durum en çok hangi gönderilerde fark yaratır?
Bayrampaşa ve Habipler çevresindeki mobilya mağazalarından çıkan abajur, sehpa ve dekoratif obje kutuları bu işin klasik örneğidir; kutu elle kolayca kaldırılacak kadar hafiftir ama boş hacmi çoğu dolgu malzemesinden oluşur. Bebek arabası, projeksiyon ekranı, köpek kafesi gibi ürünlerde de aynı sorun yaşanır: ürün kendisi hafiftir, kutusu değil.
Buna karşılık bir koli dolusu kitap ya da iki litrelik yağ şişeleri genellikle desi sınırına hiç yaklaşmaz, çünkü hem ağırlık hem hacim orantılı artar. Bu yüzden desi meselesi her gönderide konuşulmaz; asıl konuşulması gereken yer, hacmi ağırlığından fazla olan ürünlerdir.
Sipariş verirken sürprizi önlemek
Sipariş oluştururken sadece 'küçük koli' ya da 'büyük koli' demek yerine kutunun üç kenarını santim cinsinden belirtmek, kuryenin doğru araçla gelmesini ve fiyatın yola çıkmadan netleşmesini sağlar. Elinizde metre yoksa telefonun ölçüm uygulaması ya da kutunun üzerindeki üretici etiketindeki ölçüler de yeterli bir tahmin verir.
Moto kuryede zaten fiziksel bir sınır var: desi hesabı ne çıkarsa çıksın, belirli bir boyutu aşan kutu motosikletle taşınamaz ve sistem otomatik olarak araçlı kurye ya da panelvan önerir. Bu yüzden desi yüksek çıktığında asıl değişen şey çoğu zaman sadece fiyat değil, görevlendirilen aracın kendisidir.
