Matbaa kurye hizmeti neden dakikalarla yarışır?
Cağaloğlu, yüzyıldan uzun süredir İstanbul'un basın ve matbaacılık merkezi; dar hanlarda üst üste dizilmiş onlarca basımevi hâlâ günün büyük bölümünde davetiye, kartvizit, broşür ve fatura koçanı basıyor. Bir işletme sahibi sabah saat 10'da bastırdığı 500 adet broşürü öğleden önce fuar standına yetiştirmek istediğinde, kargo firmasının 'yarın teslim' vaadi hiçbir işe yaramıyor; broşür daha mürekkebi tam kurumadan kuryeye teslim edilip aynı gün hedefine ulaşmak zorunda kalıyor.
Bu yüzden matbaa esnafı arasında kurye talebi diğer sektörlere kıyasla çok daha sık ve çok daha dar zaman dilimlerine sıkışıyor. Bir basımevi aynı müşteriye günde üç dört kez farklı parti teslim edebiliyor; önce numune, ardından provası onaylanan ilk parti, son olarak tam tiraj gönderiliyor ve her aşama için ayrı bir kurye çağrısı gerekiyor.
Islak mürekkep ve kağıdın kırılganlığı
Ofset baskıdan yeni çıkmış bir kartvizit ya da davetiye, dokunulduğunda leke bırakmayacak kadar kurumuş görünse de yüzeyi saatlerce hassas kalabiliyor; üst üste istiflenen baskılar birbirine mürekkep aktarabiliyor. Bu yüzden matbaa kuryesi paketleri çoğunlukla yassı ve tek kat halinde, aralarına ayırıcı kağıt konularak taşıyor.
Yağmurlu günlerde risk katlanıyor: kuşe kağıt nemle temas ettiğinde dalgalanıyor, kraft zarfların köşeleri yumuşayıp açılabiliyor. Bu nedenle basılı evrak gönderilerinde paket su geçirmez bir naylonla sarılıyor; motosikletle taşınacaksa kutu önce naylona, sonra sert bir dosyaya yerleştirilerek götürülüyor.
Rulo afiş ve branda moto kuryeyle gitmiyor
Bir metrelik rulo haline getirilmiş afişi ya da fuar standı için hazırlanmış 3x2 metrelik brandayı motosikletin arkasına bağlamak hem güvenlik hem de ürün açısından risk taşıyor; rulo her virajda sarkabiliyor, branda rüzgârda açılıp kuryenin dengesini bozabiliyor. Bu tür gönderilerde otomobil ya da panelvan tercih ediliyor, rulo arka koltuğa çapraz yerleştirilip pencereye yaslanarak sabitleniyor.
Büyük format baskılarda bir diğer ayrıntı teslim noktasının kendisi: bir vitrin afişi dükkanın önünde asılacaksa kurye genellikle montajdan değil, sadece malzemenin teslimatından sorumlu oluyor; asma işlemi matbaanın kendi ekibine ya da müşterinin görevlendirdiği kişiye kalıyor.
Cağaloğlu'nun dar sokaklarında teslimat nasıl işler
Babıali Caddesi ve çevresindeki hanlarda çoğu matbaa üçüncü dördüncü katta, dar ve eski asansörlü binalarda faaliyet gösteriyor; araç buraya kadar giremediği için kurye son 50-100 metreyi yaya tamamlıyor, bazen aynı handa birbirine yakın üç dört farklı basımeviden tek seferde parça parça teslimat alıyor.
Sokakların darlığı park etmeyi de zorlaştırıyor; araçlı kurye genellikle Alemdar ya da Nuruosmaniye tarafında kısa süreliğine durup işi motosikletle ya da yaya devam eden bir ekip arkadaşına devrediyor. Bu da tek bir gönderinin iki farklı kurye tarafından ardışık olarak taşınmasına yol açabiliyor.
Fuardan düğüne: takvime bağlı teslimatın baskısı
İstanbul Fuar Merkezi'nde açılışı sabah 09.00 olan bir standın broşürleri önceki akşam basılmışsa, kuryenin sabah 07.00 gibi yola çıkıp fuar girişindeki yük kabul noktasına ulaşması gerekiyor; fuar alanlarının kendi araç giriş kısıtları olduğu için bu saatlerde randevu almak bile ayrı bir koordinasyon gerektiriyor.
Düğün davetiyelerinde baskı genellikle düğünden iki üç hafta önce tamamlanıyor ama davetli listesine son dakika eklenen birkaç isim için ek tiraj talebi düğüne birkaç gün kala matbaaya geri dönebiliyor. Bu durumda kurye davetiyeleri doğrudan gelinin ya da organizasyon firmasının adresine, bazen aynı gün içinde iki ayrı noktaya götürüyor.
