Mezuniyet kep ve cübbe kiralama neden kendi aracıyla değil kuryeyle yürüyor?
Beyazıt ve Çapa çevresinde kümelenen küçük akademik kıyafet kiralama dükkanlarının çoğunun elinde bir, en fazla iki araç var; haziranın ikinci haftasından temmuz ortasına kadar süren mezuniyet sezonunda ise günde kırk elli farklı adrese gönderi çıkıyor. Bir dükkan sahibi bu trafiği kendi aracıyla taşımaya kalksa günün yarısını yolda geçirir, kalan yarısında dükkanda kimse kalmaz. Bu yüzden sipariş genelde internetten veya telefonla alınıyor, teslimat ve iadenin tamamı kuryeye devrediliyor.
Öğrencinin çoğu kıyafeti törenden bir gün önce akşam değil, tören sabahı erkenden istiyor; çünkü evde asılı kalan cübbe kırışıyor, üstüne bir şey devrilme ya da evcil hayvanın tüyünü bırakma riski artıyor. Bu yüzden teslimat saatleri törenin başlama saatine göre geriye sayılarak planlanıyor; sabah 10.00'da başlayacak bir törene kep-cübbe genelde 08.00-08.30 arası, ailenin ya da öğrencinin evine değil çoğu zaman doğrudan tören salonunun önüne götürülüyor.
Aynı cübbe aynı gün üç farklı törene gidebiliyor
Bir kiralama dükkanının elinde her bedenden sınırlı sayıda cübbe var; M beden için elinde yirmi tane cübbesi olan bir dükkan, aynı gün Harbiye'deki Lütfi Kırdar'da sabah 09.00'da bir fakültenin, öğleden sonra 14.00'te başka bir fakültenin, akşama doğru da üçüncü bir okulun törenine aynı stoktan gönderim yapmak zorunda kalabiliyor. Bu üçgeni tamamlayan tek şey kuryenin zamanlaması; tören biter bitmez giysi toplanıp bir saat içinde başka bir adrese ulaştırılması gerekiyor.
Törenin ne zaman biteceği programda yazdığı gibi bitmiyor; konuşmacı uzarsa, isim listesi kalabalıksa tören 20-30 dakika kolayca sarkabiliyor. Kurye bu yüzden salonun dışında bekliyor, tören bitişini telefonla veya görevliden teyit alarak öğreniyor; bir sonraki teslimat noktasına giden yol üzerinde zaman kaybetmemek için sırada bekleyen cübbeleri önceden sıraya diziyor.
Fakülte rengi ve saçak karışırsa tören fotoğrafında da ortaya çıkıyor
Cübbenin yakasına takılan saçak rengi fakülteye göre değişiyor; hukukta mor, tıpta yeşil, mühendislikte sarı, iktisatta lacivert kullanılıyor ve bu renk kodu üniversiteden üniversiteye de küçük farklar gösterebiliyor. Kiralama dükkanı siparişi hazırlarken saçağı doğru renkle eşleştirmek zorunda; yanlış renk gönderilirse öğrenci bunu ancak törenden hemen önce, değiştirecek vakti kalmadan fark ediyor.
Aynı isimde ya da aynı aileden birden fazla öğrencinin aynı gün farklı okullarda töreni olduğu durumlarda sipariş karışma riski artıyor; bu yüzden kurye teslim ederken paketin içindeki sipariş fişini, üzerindeki okul ve beden bilgisiyle birlikte öğrenciye gösterip onay alıyor. Bu küçük kontrol, yanlış bedende ya da yanlış renkte bir cübbenin sahneye çıkmasını önlüyor.
Depozito ve hasar kontrolü tören bitince hemen başlıyor
Kiralama anında dükkan genelde kimlik fotokopisi alıyor ya da kapıda kredi kartı blokajı koyuyor; kurye cübbeyi teslim ederken bu blokaj bilgisini sisteme not düşüyor. İade alırken ise yakadaki fermuarı, kolun altını ve eteğin ucunu hızlıca kontrol ediyor; bir leke ya da yırtık varsa dükkana götürmeden önce fotoğrafını çekip not bırakıyor.
En sık rastlanan hasar, tören sonrası dışarıda çekilen aile fotoğraflarından kaynaklanıyor; Boğaziçi'nin çim alanlarında ya da Maslak'taki bir avluda oturarak çekilen fotoğraflarda çim ve toprak lekesi cübbenin eteğine işliyor. Gelinlikten farklı olarak burada kiralama süresi gün değil saat ölçeğinde olduğu için dükkan temizliğe gönderecek zamanı bazen bulamıyor, lekeli parça bir sonraki kiracıya gitmeden kenara ayrılıyor.
Teslimat noktası kampüsün kapısı değil, çoğu zaman güvenlik bariyerinin önü
Lütfi Kırdar, Haliç Kongre Merkezi gibi büyük salonlarda mezuniyet günü araç girişi güvenlik kontrolünden geçiyor; kurye genelde bariyerden içeri giremediği için teslimatı yaya girişin hemen önünde yapıyor, öğrenciyi telefonla dışarı çağırıyor. Davutpaşa ya da Ayazağa kampüsü gibi üniversitenin kendi alanında yapılan törenlerde ise durum tersine dönüyor; kampüs içi araç trafiği sınırlı olduğu için kurye öğrenciyle buluşacağı noktayı önceden netleştirmek zorunda.
Haziran sonu ile temmuz ortası arasında aynı hafta içinde birden fazla üniversitenin töreni üst üste denk geldiğinde Harbiye ve Maslak çevresindeki trafik öğleden sonra saatlerinde ciddi şekilde yoğunlaşıyor; bu dönemde düzenli çalışan kuryeler, bir sonraki teslimata 45 dakika önceden yola çıkarak olası gecikmeyi tören saatinden önce telafi ediyor.
