Tersanede bekleme saati neden farklı bir maliyet demek?
Bir gemi kızakta ya da yüzer havuzda beklerken armatöre işleyen liman ve işçilik ücreti durmuyor; bu yüzden valf contası, pompa rulmanı ya da kaynak elektrotu gibi küçücük bir parçanın Perpa ya da İkitelli'deki tedarikçiden Tuzla'ya ulaşması, sıradan bir sanayi siparişinde olduğu gibi gün içine yayılamıyor. Satınalma ofisindeki kişi genelde telefonla arıyor, parçanın hangi gemiye ve hangi kızağa gideceğini net söylüyor, çünkü alıcı tarafta onu karşılayacak teknisyen de o ana göre planlanmış oluyor.
Bazı siparişlerde durum tam tersi işliyor: bozulan eski parça önce tersaneden alınıp tedarikçiye geri götürülüyor, orada karşılaştırılıp doğru ölçüde yenisi hazırlanıyor, sonra aynı kurye ikinci seferde teslim ediyor. Bu gidiş-dönüş, siparişin fiyatlandırılmasına da iki ayrı teslimat olarak yansıyor.
Kapı numarası bilmeden içeri girmek mümkün değil
Aydınlı ile İçmeler arasındaki kıyı şeridinde kırka yakın tersane art arda sıralanıyor, her birinin kendi güvenlik kulübesi, ziyaretçi kaydı ve plaka kontrolü var. Kurye siparişi alınırken sadece tersanenin adı değil, hangi kapıdan gireceği de netleştiriliyor; aksi halde kapıda yanlış tersaneye yönlendirilip on beş yirmi dakika kaybedilebiliyor.
Bazı tesisler sadece önceden bildirilen plakayı içeri alıyor, bazıları da teslimatın kime yapılacağını (örneğin satınalma değil doğrudan gemi inşa şefi) güvenlik listesine önceden işletiyor. Bu yüzden sipariş notuna adresin yanına kuryenin plakası ve teslim alacak kişinin adı da ekleniyor.
Yağlı, ıslak ya da nemden bozulacak parçalar nasıl taşınır?
Tersaneden çıkan bozuk parçalar genelde yağlı ya da pastan kirlenmiş geliyor; kurye bunu çantasındaki diğer paketlerin yanına değil, ayrı bir naylon torbaya sarıp koyuyor, bazı kuryeler bu tür yükler için çantanın bir bölmesini hep boş tutuyor. Kaynak elektrotu gibi nem aldığında işe yaramaz hale gelen malzemelerde de paket yağmurda bekletilmiyor, araçtan iniş anına kadar kapalı tutuluyor.
Büyük ve ağır parçalarda (bir pompa gövdesi, bir vinç halatı makarası gibi) moto kurye yerine araçlı kurye tercih ediliyor; bazı siparişlerde parçanın ağırlığı telefonda net belirtilmediği için kurye kapıya geldiğinde değişiklik gerekebiliyor, deneyimli firmalar bu riski sipariş alırken soru sorarak önceden kapatıyor.
Perpa ve İkitelli'den Tuzla'ya giden rota neden sabah tercih ediliyor?
Tuzla, şehrin en doğusunda kaldığı için TEM üzerinden gidiş trafiğe göre 60 ila 100 dakika arasında değişebiliyor; öğleden sonra Kartal-Pendik hattında oluşan yoğunluk bu süreyi ciddi uzatıyor. Bu yüzden tersane satınalma ekipleri, aynı gün teslim gereken parçaları mümkünse sabah saatlerinde sipariş etmeyi öğreniyor.
Gemi sanayi tedarikçileri büyük ölçüde Perpa'da (elektrik-elektronik) ya da İkitelli'de (hırdavat, metal işleme) kümelendiği için tek bir tersane siparişinde birden fazla tedarikçiden parça toplanıp tek seferde Tuzla'ya götürülmesi sık görülen bir model; bu da çoklu durak mantığıyla çalışıp maliyeti tek tek sipariş vermekten daha ucuza getiriyor.
