Kampüsler Aynı Şehirde, Ama Saatler Birbirini Tutmuyor
Boğaziçi Üniversitesi'nin Güney Kampüsü Bebek'te, Kuzey Kampüs'teki bazı laboratuvarlar ise sırtını ormana vermiş, yolu dar bir yokuştan geçiyor. Aynı araştırma ekibinin örnekleri bir binadan diğerine gitmesi gerektiğinde, araştırma görevlisi genelde elinde soğutucu çantayla kendi arabasına koşmak istemiyor; hem park yeri bulmak hem trafiğe girmek deneyin zamanlamasını bozabiliyor.
İTÜ'nün Ayazağa'daki ana kampüsü ile Maslak'taki teknoloji geliştirme bölgesi arasında da benzer bir mesafe var; bir cihazın sonucu Maslak'ta çıkarken örneğin kendisi Ayazağa'da hazırlanmış olabiliyor. Standart kargo firmaları için ertesi gün teslim normal bir süre, ama bir hücre kültürünün iki saat içinde diğer kampüse ulaşması gerektiğinde bu süre hiçbir işe yaramıyor.
Numune Taşımada Sıcaklık ve Etiketleme Standart Kargodan Nasıl Ayrılıyor?
RNA örnekleri -20 derecenin altında tutulmak zorunda olduğunda kuru buzla paketleniyor; kuru buz oda sıcaklığında katıdan gaza dönüşürken kutu içinde karbondioksit biriktiriyor, bu yüzden sızdırmaz kapaklı bir kutu burada aslında tehlikeli hale geliyor, havalandırma deliği şart. Protein örneklerinde durum daha basit: 4 derece civarında tutan bir jel akü yeterli oluyor, ama numune donma noktasının altına inerse yapısı geri dönülmez şekilde bozuluyor.
Bazı kutular biyogüvenlik etiketi taşıyor; bu etiketi gören kurye o paketi diğer gönderilerle aynı çantaya koymuyor, ayrı bir bölmede tek başına taşıyor. Kimyasal reaktif şişelerinde ise asıl risk devrilme: laboratuvarlar bu şişeleri kendi köpük bölmeli kutularında hazırlayıp kuryeye kapalı teslim ediyor, kurye kutunun içini açmıyor, sadece dışarıdan elden ele taşıma sorumluluğunu üstleniyor.
Yüksek Lisans Öğrencisinin Örneği Başka Üniversitenin Cihazına Gidiyor
Marmara Üniversitesi'nin Göztepe Kampüsü'ndeki bir yüksek lisans öğrencisi topladığı kan örneğini analiz etmek istediği cihaz kendi üniversitesinde yoksa, örnek Yıldız Teknik'in Davutpaşa'daki laboratuvarına ya da Koç Üniversitesi'nin Sarıyer'deki merkezine gönderiliyor. Üniversiteler arası bu tür işbirlikleri protokolle yürütülüyor ama protokol kağıt üzerinde kalıyor; örneğin fiziksel olarak bir kampüsten diğerine gitmesi hâlâ birinin elinde taşınması gereken bir iş.
Danışman hocanın başka bir üniversitede yarı zamanlı çalıştığı durumlarda da benzer bir şey yaşanıyor: öğrencinin ürettiği numune, danışmanın asıl bulunduğu laboratuvara ulaşmak zorunda. Bu gönderiler genelde sabah erken saatte, deney ya da analiz programı başlamadan önce yola çıkarılıyor, çünkü öğleden sonraya kalan bir örnek o günün cihaz sırasını kaçırabiliyor.
Siparişi Fakülte mi Veriyor, Öğrenci mi?
Düzenli numune trafiği olan bölümler genelde kendi kurumsal hesabını açıyor; her gönderi fakültenin satın alma biriminin takip ettiği bir sipariş numarasıyla kayda giriyor, ödeme aylık tek faturada toplanıyor. Tek seferlik bir gönderi için ise öğrenci kendi cebinden ödeyip daha sonra proje fonundan geri alabiliyor; bu yüzden fiyatın önceden net görülmesi, kısıtlı bütçeyle çalışan gruplar için özellikle önem taşıyor.
Zamanlama konusunda en çok sorulan soru şu oluyor: kurye örneği alırken laboratuvarın kapanma saatine mi, yoksa diğer tarafın açılış saatine mi göre planlama yapıyor? Cevap ikisine de; iki kampüsün de çalışma saatleri göz önünde bulundurularak sipariş genelde sabah 9 ile öğle arasına sıkıştırılıyor, çünkü bu aralıkta hem gönderen hem alan taraf laboratuvarda hazır bulunuyor.
